Efektem yoyo nazywamy częste wahania masy ciała, jednak najczęściej pojęcie to używane jest w kontekście przybierania na wadze po zakończeniu rygorystycznej diety. Dzieje się tak, gdy człowiek, który przez dłuższy czas odmawiał sobie ulubionych przekąsek, wraca do dawnych nawyków żywieniowych.

Komu grozi yoyo

Nie każdy w jednakowym stopniu zagrożony jest efektem yoyo. Często tendencje do tycia przekazywane są w genach, tak więc ludzie, u których w rodzinie występowała otyłość znajdują się w grupie wysokiego ryzyka.

Inną grupą bardzo narażoną na powrót do wagi sprzed okresu odchudzania są osoby stosujące niewłaściwe metody zrzucania zbędnych kilogramów. Dzieje się tak w przypadku diet niskokalorycznych: najpierw dostarczamy organizmowi niewielką ilość kalorii, a potem próbujemy wrócić do normalnych posiłków. „Wygłodzony” organizm magazynuje wówczas energię, której wcześniej mu brakowało i znów tyjemy.

Podobnie dzieje się w przypadku diet monoproduktowych. Rezygnacja z konwencjonalnych posiłków na rzecz np. kapusty, przez okres kilku tygodni wymaga bardzo silnej woli, dlatego zaraz po diecie rzucamy się na ulubione potrawy. To oczywiście skutkuje ponownym przybraniem na wadze – często z nawiązką. Podobnie działają wszystkie „diety cud”. Ludzie (głównie kobiety) mający problemy ze swoim ciałem łatwo nabierają się na hasła reklamowe „stracisz 10 kg w miesiąc”. Łatwiej bowiem przebrnąć przez nawet najbardziej katorżniczą, kilkutygodniową dietę, niż na zawsze zmienić styl swojego życia.

Jak zapobiegać efektowi yoyo

Aby nie paść ofiarą efektu yoyo należy stosować się do kilku zasad. Po pierwsze i najważniejsze: racjonalna dieta. O ile osoba odchudzająca się nie jest chorobliwie otyła, nie musi od razu korzystać z porad specjalisty. Wystarczy po prostu stosować się do zasad zdrowego odżywiania (najlepiej zapoznać się z „piramidą odżywiania”). Po drugie regularnie należy kontrolować masę ciała. Najlepiej ważyć się raz w tygodniu, koniecznie z rana. Zdrowy spadek wagi to od 2 do 4 kg miesięcznie. Po trzecie: ruch! Nie tylko doskonale wpływa na wygląd ciała, ale i na zdrowie fizyczne i psychiczne. Przyspiesza też metabolizm i powoduje wydzielanie endorfin – hormonów wywołujących doskonałe samopoczucie i zadowolenie z siebie.

Zagrożenia związane z efektem yoyo

Częsta zmiana masy ciała przyczynia się do zachorowań i przedwczesnych zgonów. Powracająca nadwaga może prowadzić do choroby wieńcowej a w konsekwencji nawet do zawału serca.

Efekt yoyo niemal w każdym przypadku wiąże się z powstaniem szpecących rozstępów. Jest to zerwanie włókien kolagenowych tworzących strukturę skóry przez nadmierne jej rozciągnięcie. Ich całkowite usunięcie możliwe jest jedynie drogą operacyjną i jest bardzo kosztowne. Szybka zmiana masy ciała sprzyja również powstawaniu cellulitu – zmory wielu (często także szczupłych) kobiet. Brzydka, pofałdowana i nierówna powierzchnia skóry pojawiająca się głównie na powierzchni ud, bioder i pośladków wygląda wyjątkowo nieestetycznie.

Czy warto

Podczas odchudzania należy zastanowić się przede wszystkim, co chcemy osiągnąć. Czy zależy nam na długotrwałej zmianie nawyków żywieniowych i stylu życia, czy na chwilowej utracie wagi. Należy pamiętać, że irracjonalne zrzucanie kilogramów prawie zawsze kończy się tym samym – efektem yoyo.